Bikepackingowy przewodnik – wodoodporność

Czytając opisy i specyfikacje toreb bikepackingowych można poczuć się nieźle skołowanym. Każdy producent inaczej określa ochronę przed wodą dla swoich produktów i używa do tego różnych pojęć i norm. Tekst powstał, aby uporządkować wiedzę i pomóc w wyborze najlepszej dla Was torby. Bikepackingowy przewodnik – wodoodporność

Wodo… co?

Na początek trochę terminologii używanej przez producentów:

  • Impregnacja, water repellent, DWR – to dodatkowa warstwa Durable Water Repelent naniesiona na materiał, która stanowi dodatkowe zabezpieczenie odpychające wodę. Niestety warstwa z czasem znika i trzeba ją odświeżyć odpowiednimi preparatami.
  • Odporność na wodę, nieprzemakalność, water resistant – oznacza, że materiał jest w dużym stopniu odporny na wodę. Jest zabezpieczony dodatkową warstwą DWR. W praktyce materiał powinien wytrzymać działanie kilkugodzinnego deszczu. Przyjmuje się, że są to materiały o odporności od 2 000 mm słupa wody.
  • Wodoodporność, waterproof oznacza, że materiał jest w pełni wodoodporny. Jest zabezpieczony dodatkową warstwą DWR. W praktyce taki materiał powinien wytrzymać zanurzenie w wodzie. Przyjmuje się, że są to materiały o odporności od 10 000 mm słupa wody lub od IPx7.
  • Wodoszczelność bardzo często zamiennie stosowany z pojęciem wodoodporności. W większości źródeł te słowa oznaczają to samo, chociaż spotkałem się też z podziałem wg norm IP (wodoodporność) oraz IPX (wodoszczelność). Czasami producenci używają wodoodporności do określenia materiału a wodoszczelności do określenia całej konstrukcji.

Normy

Do ustandaryzowania odporności na wodę producenci używają się trzech norm:

Milimetry słupa wody

Parametr najczęściej stosowany dla materiałów tekstylnych, odzieży outdoorowej, namiotów. Część producentów toreb bikepackingowych podaje wartość mm słupka wody do określenia materiału, z którego torba jest wykonana. Im wartość wyższa tym lepiej.

  • 1 000 mm – krótkie przebywanie na niezbyt intensywnym deszczu
  • 2 000 mm – 3 000 mm – godzina na mocnym deszczu
  • 4 000 mm – 5 000 mm – ulewa
  • 5 000 mm – 10 000 mm – długotrwała ulewa
  • 10 000 i więcej – ekstremalne warunki pogodowe

Norma IP

Pierwsza cyfra oznacza odporność przed pyłem, druga przed wodą. Najczęściej parametr jest stosowany w elektronice, ale np. Ortlieb używa go też dla swoich toreb bikepackingowych (IP64, IP67, IP53)

Pierwszy znak (IPx0): zabezpieczenie przed ciałami stałymi

  • 0 – brak ochrony
  • 1 – ochrona przed ciałami o wielkości ponad 50 mm (przypadkowy dotyk dłonią
  • 2 – ochrona przed ciałami o wielkości ponad 12,5 mm (przypadkowy dotyk palcem)
  • 3 – ochrona przed ciałami o wielkości ponad 2,5 mm (przypadkowy dotyk drutem lub wkrętakiem)
  • 4 – ochrona przed ciałami o wielkości ponad 1 mm (cienkie narzędzie, cienki przewód)
  • 5 – ochrona przed wnikaniem pyłu w ilościach niezakłócających pracy urządzenia
  • 6 – całkowita ochrona przed wnikaniem pyłu

Drugi znak (IP0x): zabezpieczenie przed wnikaniem wody

  • 0 – brak ochrony
  • 1 – ochrona przed kroplami wody spadającymi pionowo (z kondensacji)
  • 2 – ochrona przed kroplami wody padającymi na obudowę pod kątem 15° względem położenia normalnego
  • 3 – ochrona przed kroplami padającymi pod kątem 60° od pionu
  • 4 – ochrona przed kroplami padającymi pod dowolnym kątem, ze wszystkich stron (deszcz)
  • 5 – ochrona przed strumieniem wody z dowolnego kierunku
  • 6 – ochrona przed silnymi strumieniami wody lub zalewaniem falą z dowolnego kierunku
  • 7 – ochrona przed zalaniem przy zanurzeniu na taką głębokość, aby dolna powierzchnia obudowy znajdowała się 1 m pod powierzchnią wody, a górna nie mniej niż 0,15 m w czasie 30 min
  • 8 – ochrona przed zalaniem przy ciągłym zanurzeniu i zwiększonym ciśnieniu wody (1 m głębokości)
  • 9 – ochrona przed zalaniem strugą wody pod ciśnieniem (80-100 barów, o temperaturze do +80 °C)

Norma IPX

Nie spotkałem się z użyciem tej normy przez producentów toreb, ale umieszczam tak dla porządku (może kiedyś ktoś ich użyje)

  • IPX 0 – brak zabezpieczeń przed wodą
  • IPX 1 – ochrona przed opadem wody równoważna opadowi deszczu trwającemu do 10 minut o natężeniu 3-5 mm
  • IPX 2 – ochrona przed wodą kapiącą z różnych kierunków pod kątem do 15 stopni
  • IPX 3 – ochrona przed spryskiwaniem wodą z różnych kierunków pod kątem do 60 stopni.
  • IPX 4 – całkowita ochrona przed spryskiwaniem i zachlapaniem wodą z różnych kierunków z natężeniem do 10 litrów na minutę
  • IPX 5 – całkowita ochrona przed strumieniem wody płynącej z różnych kierunków z wydajnością do 12,5 litra na minutę
  • IPX 6 – całkowite zabezpieczenie przed strumieniem wody płynącej z różnych kierunków z wydajnością do 100 litrów na minutę
  • IPX 7 – pierwsza klasa wodoodporności podwodnej, odporność do 1m na czas do 30 minut
  • IPX 8 – ochrona przed zanurzeniem ciągłym w wodzie – może mieć ograniczenia wprowadzone przez producenta danego sprzętu odnośnie głębokości lub ciśnienia wody

Gdyby to było takie proste…

Zatem mamy kilka terminów używanych przez producentów oraz dwie normy. Niestety, zdarza się, że te określenia odnoszą się w specyfikacji tylko do materiału, z którego torba jest wykonana, a nie do całej konstrukcji. Sprawdzić trzeba to, jak połączone są materiały oraz jaki jest system zamykania torby.

Połączenia materiałów

Ciężko wykonać torbę o praktycznych kształtach z jednego kawałka materiału. Sposoby, aby materiały połączyć są trzy:

  • zwykłe szwy, stitched – igła i nić wykonują otwory w materiale, które mogą przepuszczać wodę.
  • szwy podklejane, taped seams – od wewnętrznej strony do szwów przyklejana jest taśma. Bardzo dobra ochrona przed wodą.
  • szwy zgrzewane, welded seams – szwy zgrzewane są w wysokiej temperaturze. Bardzo dobra ochrona przed wodą.

Sposób zamykania torby

  • rolowanie, zwijanie, roll – stosowane we wszystkich workach dry bag i większości toreb podsiodłowych i na kierownicę. Bardzo dobra ochrona przed wodą pod warunkiem zamykania z odpowiedniej ilością zwinięć (najczęściej trzy wystarczą)
  • zamki błyskawiczne, suwaki, zippers – najczęściej stosowane w torbach na ramę. Jeśli producent nic nie mówi o rodzaju zamka to prawdopodobnie jest to zwykły suwak, który na działanie wody nie jest odporny. Najlepiej znaleźć torbę z suwakami water resistant lub waterproof (różnica taka sama jak w materiałach)

Najsłabsze ogniwo

Rzadko, który producent podaje wodoodporność całej swojej konstrukcji. Dużo firm ogranicza się do informacji o klasie wodoodporności samego materiału, z którego torba jest uszyta. Niestety materiał, chociaż bardzo ważny, sam w sobie nie gwarantuje nam pełnej wodoodporności. Trzeba zwrócić uwagę także na sposób łączenia materiału oraz system zamykania. To jak słaby jest najsłabszy element, tak naprawdę określa nam wodoodporność całej konstrukcji.

Zatem, która torba może być uznawana za w pełni wodoodporną (waterproof)?

  • torba wykonana jest z materiałów wodoodpornych
  • łączenia fragmentów materiałów są klejone (taped seams) lub zgrzewane (welded seams)
  • torba zamykana jest poprzez rolowanie lub posiada wodoodporny suwak

Jeśli zatem w opisie torby widzimy, że jest wykonana w 100% z materiału wodoodpornego, ale jednocześnie widzimy, że połączenia materiału są zszywane (stitched) i zamontowane są zamki błyskawiczne, to powinna nam się zapalić czerwona lampka. Zazwyczaj, jeśli wszystkie elementy torby są odpowiednio zabezpieczone przed wodą to, producenci lubią się tym pochwalić pisząc o całkowitej wodoodporności całej konstrukcji.


Bardzo ważne pytanie

Nie zawsze musimy kupować torby w pełni wodoodporne, które są z reguły droższe. Część sprzętu, który ze sobą wozimy, może mieć kontakt z wodą (np. stelaż do namiotu, śledzie, narzędzia, menażka, zapakowane jedzenie). Tak możemy dobrać swój zestaw, aby odpowiednie części ekwipunku były zabezpieczone a reszta, jeśli delikatnie przemoknie to nic się nie stanie.

Ponadto stojąc przed zakupem toreb do bikepackingu trzeba sobie odpowiedzieć na jedno bardzo ważne pytanie…

Czy lubisz jeździć w deszczu?

Czyli w jaki sposób chcemy torby wykorzystywać, gdzie chcemy jechać, jakie będą warunki, jaki jest nasz cel i czy pozostałe elementy wyposażenia i ubioru też mają być wodoodporne. Inaczej do sprawy podejdzie podróżnik, który jedzie do kraju z umiarkowanym klimatem i w razie deszczu w niedługim czasie znajdzie schronienie (no bo kto lubi jeździć w deszczu? 😉 . Wtedy torby water resistant spokojnie wystarczą. Inaczej do problemu podejdzie ultra maratończyk, który niezależnie od warunków pogodowych będzie jechał ile sił w nogach starczy. Dla niego torby waterproof będą najlepszym rozwiązaniem.

Dla kogo jakie torby (wg najsłabszego ogniwa):

  • Torby water resistantjeśli jedziesz w rejony gdzie szanse na deszcz są małe lub średnie, a ty masz czas i okolica na to pozwala, aby w ciągu jednej-dwóch godzin znaleźć miejsce do schronienia (przystanek, sklep, szałas)
  • Torby waterproof – jeśli jedziesz w rejony gdzie są duże szanse na intensywny deszcz i nie masz czasu, ochoty albo możliwości, aby ten deszcz przeczekać w bezpiecznym miejscu.

P.S. Jeśli macie swoje doświadczenia z jazdą w deszczu lub znaleźliście błąd w teksie to śmiało piszcie w komentarzu 😉


Pozostałe artykuły bikepackingowego przewodnika: